Menu główne działu
Park podworski w Lipiu
Najstarsze zapiski mówiące o terenach zielonych na terenie parku dworskiego w Lipiu pochodzą z 1813 r., kiedy właścicielem majątku była rodzina Morzkowskich herbu Ślepowron. Wówczas spisano inwentarz po śmierci Stanisława Morzkowskiego (zm. 1812 r.), dziedzica m.in. dóbr Strzemeszna, Lipie i Zagóry. Wymienia się w nim gatunki drzew i krzewów, które występowały w majątku Lipie. W inwentarzu jest również mowa o urządzonym w stylu włoskim ogrodzie. Kolejnym dokumentem, obrazującym park w Lipiu, jest odnaleziona mapa archiwalna z 1871 r. (wówczas właścicielem Lipia była rodzina Turoboyskich), która ukazuje sposób zagospodarowania majątku Lipie, w tym obecnego terenu parku, m.in. układ alejek.
Po drugiej wojnie światowej na mocy dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z 6 września 1944 r. o reformie rolnej majątek Lipie został przejęty na własność Skarbu Państwa i rozparcelowany pomiędzy rolników. Dwór i zabudowania dworskie po pewnym czasie rozebrano. Park od 26 października 1948 r. jest wpisany do rejestru zabytków województwa łódzkiego pod numerem 193/P-XI-7. Przez lata, z powodu braku odpowiedniej pielęgnacji, zatracił swoje pierwotne walory.
W 2016 r. – dzięki działaniom rewaloryzacyjnym – park odzyskał urok i piękno. Wykonawcą prac był Zakład Urządzania i Konserwacji Zieleni spółka cywilna Jerzy Zysiak, Radosław Zysiak, Izabela Święcka z Tomaszowa Mazowieckiego.
Wartość realizacji inwestycji wyniosła 694 810 zł. Kwota obejmowała m.in.: dokumentację projektową, nadzór inwestorski i roboty budowlane. Dokumentacja projektowa została wykonana przez prof. nadzw. dr hab. Małgorzatę Milecką – prowadzącą firmę EKO-STYL Pracownia Architektury Krajobrazu w Tomaszowie Mazowieckim, która pełniła również funkcję inspektora nadzoru inwestorskiego. Rewaloryzacja parku była współfinansowana przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Łodzi w kwocie 300 000 zł.
Projekt rewaloryzacji parku w Lipiu doprowadził do jego częściowego odtworzenia, wykorzystano gatunki drzew i krzewów, wymienione w najstarszych materiałach źródłowych.
Obecnie park zajmuje około 1,65 hektara. W ramach inwestycji w zabytkowym parku w Lipiu przeprowadzono:
- – rewaloryzację terenów zieleni, m.in. założenie trawników, nasadzenia drzew i krzewów,
- gospodarkę drzewostanem, obejmującą m.in.: karczowanie drzew i samosiewów, prace pielęgnacyjno-sanitarne przy drzewostanie,
- budowę ciągów komunikacyjnych i placów (m.in.: ciągów pieszych i pieszo-rowerowych, placu obsługi rowerowej oraz placu piknikowego),
- ustawienie obiektów małej architektury (ławek parkowych, koszy na śmieci, elementów placu zabaw),
- utworzenie siłowni zewnętrznej,
- oświetlenie parku.
18 września 2016 r. park oddano do użytkowania.
W parku znajdują się ruiny dawnej lodowni dworskiej, w której przetrzymywano produkty spożywcze do utraty majątku przez ostatnich właścicieli. Pierwotnie była to piwnica pałacu, wybudowanego w I połowie XVII w. przez Jana Lipskiego – prymasa Polski i arcybiskupa gnieźnieńskiego. Prawdopodobnie pałac został zniszczony w czasie potopu szwedzkiego. Obecnie obiekt jest zabezpieczony i oznaczony herbem Lipskich – Łada, który jest herbem gminy Czerniewice.
